{"id":69428,"date":"2023-11-16T06:06:06","date_gmt":"2023-11-16T05:06:06","guid":{"rendered":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/?p=69428"},"modified":"2023-11-07T14:28:59","modified_gmt":"2023-11-07T13:28:59","slug":"filozofia-apo-dashuria-per-mencurine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/filozofia-apo-dashuria-per-mencurine\/","title":{"rendered":"Filozofia apo dashuria p\u00ebr men\u00e7urin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><em>\u201cR\u00ebnia nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshtim. D\u00ebshtimi vjen kur q\u00ebndroni aty ku keni r\u00ebn\u00eb\u201d,<\/em> k\u00ebshtu ka th\u00ebn\u00eb Sokrati, nj\u00eb nga filozof\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur, i cili konsiderohet themelues i filozofis\u00eb per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Arsim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb (UNESCO) e shpalli dat\u00ebn e sotme (16.11.23) \u201cDit\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb Filozofis\u00eb\u201d, dit\u00eb kjo e cila festohet \u00e7do t\u00eb enjte t\u00eb tret\u00eb t\u00eb muajit n\u00ebntor, q\u00eb nga viti 2002.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, njer\u00ebzit nderojn\u00eb reflektimet filozofike n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, ndajn\u00eb mendimet e tyre, eksplorojn\u00eb dhe diskutojn\u00eb hapur ide t\u00eb reja dhe frym\u00ebzojn\u00eb debate publike ose diskutime mbi sfidat e shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Sivjet \u201cDita e Filozofis\u00eb\u201d sh\u00ebnohet n\u00ebn moton <em>\u201cNjeriu i s\u00eb Ardhmes\u201d<\/em> dhe shpjegon se arsyetimi apo logjika nuk kan\u00eb pasur kurr\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi kaq t\u00eb madhe sa e kan\u00eb sot. Prandaj, kjo tem\u00eb lidhet me shqet\u00ebsimin p\u00ebr njer\u00ebzit e ardhsh\u00ebm dhe t\u00eb ardhmen e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb planet. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kjo ide nxit gjithashtu nj\u00eb val\u00eb vler\u00ebsimi n\u00eb mendjet e njer\u00ebzve t\u00eb sot\u00ebm p\u00ebr t\u00eb vizualizuar dhe perceptuar ekzistenc\u00ebn e bot\u00ebs n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00ebllim i festimit t\u00eb k\u00ebsaj dite, \u00ebsht\u00eb universalizimi i filozofis\u00eb si l\u00ebnd\u00eb m\u00ebsimore dhe m\u00ebsimi i saj brezave t\u00eb ardhsh\u00ebm. N\u00eb vijim mund ti lexoni disa th\u00ebnie t\u00eb bukura filozofike, t\u00eb shkruara nga Sokrati:<\/p>\n<p>&#8211; Mos i quaj besnik\u00eb ata q\u00eb t\u00eb l\u00ebvdojn\u00eb fjal\u00ebt dhe veprat tua para syve, por ata q\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrsisht t\u00eb qortojn\u00eb p\u00ebr gabimet.<\/p>\n<p>&#8211; N\u00eb \u00e7do person ka nj\u00eb diell. Vet\u00ebm l\u00ebrini t\u00eb ndri\u00e7ojn\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Shumica e njer\u00ebzve, duke p\u00ebrfshir\u00eb veten, jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb injoranc\u00ebs relative. Ne jemi t\u00eb k\u00ebnaqur edhe me at\u00eb injoranc\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb e gjitha q\u00eb dim\u00eb. Kur ne fillojm\u00eb s\u00eb pari t\u00eb ballafaqohemi me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, procesi mund t\u00eb jet\u00eb i friksh\u00ebm dhe shum\u00eb njer\u00ebz kthehen n\u00eb jet\u00ebn e tyre t\u00eb vjet\u00ebr. Por n\u00ebse vazhdoni t\u00eb k\u00ebrkoni t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, p\u00ebrfundimisht do t\u00eb jeni n\u00eb gjendje ta trajtoni m\u00eb mir\u00eb. N\u00eb fakt, ju doni m\u00eb shum\u00eb! \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se shum\u00eb njer\u00ebz rreth jush tani mund t\u00eb mendojn\u00eb se jeni t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm apo edhe nj\u00eb rrezik p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb, por nuk ju intereson. Pasi ta keni shijuar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, nuk do t\u00eb d\u00ebshiroheni kurr\u00eb t\u00eb ktheheni n\u00eb t\u00eb qenit injorant\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Sekreti i lumturis\u00eb, nuk gjendet n\u00eb k\u00ebrkimin e m\u00eb shum\u00eb e m\u00eb shum\u00eb\u2026 por n\u00eb zhvillimin e kapacitetit p\u00ebr t\u00eb shijuar m\u00eb pak.<\/p>\n<p>&#8211; Nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi i injoranc\u00ebs \u00ebsht\u00eb fillimi i men\u00e7uris\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Kur debati t\u00eb humbas\u00eb, shpifjet b\u00ebhen mjet i humb\u00ebsit.<\/p>\n<p>&#8211; Askush nuk mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb, n\u00ebse me m\u00ebsim n\u00ebnkuptojm\u00eb transmetimin e dijes, n\u00eb \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb mekanike, nga nj\u00eb person n\u00eb tjetrin. M\u00eb s\u00eb shumti q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet \u00ebsht\u00eb q\u00eb nj\u00eb person, i cili ka m\u00eb shum\u00eb njohuri se nj\u00eb tjet\u00ebr, duke k\u00ebrkuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb pyetjesh, stimulon tjetrin p\u00ebr t\u00eb menduar dhe k\u00ebshtu e b\u00ebn at\u00eb t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb p\u00ebr vete.<\/p>\n<p>&#8211; Gjith\u00eb shpirtrat e njer\u00ebzve jan\u00eb t\u00eb pavdeksh\u00ebm, por shpirtrat e t\u00eb drejt\u00ebve jan\u00eb edhe t\u00eb pavdeksh\u00ebm edhe hyjnor\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ebr sa i p\u00ebrket martes\u00ebs ose beqaris\u00eb, vendos vet\u00eb, o njeri, por ta dish mir\u00eb se ke p\u00ebr t\u2019u penduar.<\/p>\n<p>&#8211; Martohu, patjet\u00ebr. Por t\u00eb ra gruaja e mir\u00eb, do t\u00eb jesh i lumtur; po t\u00eb ra e keqe, do t\u00eb b\u00ebhesh filozof.<\/p>\n<p>&#8211; G\u00ebnjeshtrat jan\u00eb vrasja m\u00eb e madhe. Ato vrasin t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<\/p>\n<p>&#8211; Un\u00eb jam budalla, por e di q\u00eb jam budalla dhe kjo m\u00eb b\u00ebn m\u00eb t\u00eb zgjuar se ti.<\/p>\n<p>&#8211; Men\u00e7uria e v\u00ebrtet\u00eb vjen tek secili prej nesh kur kuptojm\u00eb se sa pak e kuptojm\u00eb jet\u00ebn, veten dhe bot\u00ebn rreth nesh.<\/p>\n<p>&#8211; Qet\u00ebsia, rregullsia, mungesa e kot\u00ebsis\u00eb, sinqeriteti, thjesht\u00ebsia, e v\u00ebrteta, qet\u00ebsia, ngulmimi, mos-acarimi, p\u00ebrshtatshm\u00ebria, p\u00ebrul\u00ebsia, k\u00ebmb\u00ebngulja, integriteti, fisnik\u00ebria, zem\u00ebrgjer\u00ebsia, bamir\u00ebsia, bujaria, past\u00ebrtia. Praktikoni n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb tuaj k\u00ebto tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb \u201cgj\u00ebra\u201d dhe do t\u00eb arrini pavdek\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Un\u00eb jam qytetar i bot\u00ebs dhe komb\u00ebsia ime \u00ebsht\u00eb vullneti i mir\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Kur isha i ri, besoja se jeta mund t\u00eb shpaloset n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rregullt, sipas shpresave dhe pritjeve t\u00eb mia. Por tani e kuptoj se rruga erdhi si nj\u00eb lum\u00eb, gjithmon\u00eb ndryshon rrjedh\u00eb, gjithnj\u00eb e m\u00eb tutje. Udh\u00ebtimet e mia zbuluan se Rruga vet\u00eb krijon luft\u00ebtarin; se \u00e7do rrug\u00eb \u00e7on n\u00eb paqe, \u00e7do zgjedhje n\u00eb men\u00e7uri. Dhe se jeta ka qen\u00eb gjithmon\u00eb dhe gjithmon\u00eb do t\u00eb jet\u00eb, rrjedhimisht nj\u00eb mister.<\/p>\n<p>&#8211; \u00a0Jam m\u00eb i dituri nd\u00ebr t\u00eb gjall\u00ebt, se e di nj\u00eb gj\u00eb, e di se nuk di asgj\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Ka vet\u00ebm nj\u00eb t\u00eb mir\u00eb: dituria. Dhe vet\u00ebm nj\u00eb t\u00eb keqe: padituria.<\/p>\n<p>&#8211; Mos u ngut t\u00eb z\u00ebsh miq, por, kur t\u2019i z\u00ebsh, mos i braktis.<\/p>\n<p>&#8211; Ai q\u00eb d\u00ebshiron ta ndryshoje bot\u00ebn, fillimisht duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb veten e tij.<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ebr ta gjetur vetveten, mendoni p\u00ebr vetveten.<\/p>\n<p>&#8211; Nuk jam as athinas, as grek, jam qytetar i bot\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8211; Ruaje emrin si thesarin t\u00ebnd m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb, sepse besueshm\u00ebria \u00ebsht\u00eb si zjarri; po ta kesh ndezur, e ke t\u00eb leht\u00eb ta ruash, por, po ta shuash, t\u00eb bie barra e r\u00ebnd\u00eb ta ndez\u00ebsh prap\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Fitimi i emrit p\u00ebrkthehet n\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb \u00e7ka d\u00ebshiron.<\/p>\n<p>&#8211; Ruaju nga shterp\u00ebsia e jet\u00ebs s\u00eb ngarkuar me pun\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Mos harro se vepra dhe fjala t\u00eb b\u00ebjn\u00eb dhe t\u00eb zhb\u00ebjn\u00eb nj\u00eblloj.<\/p>\n<p>&#8211; Kush l\u00ebndohet nuk duhet t\u00eb hakmerret duke l\u00ebnduar, sepse kurr\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb t\u00eb b\u00ebsh padrejt\u00ebsi; dhe nuk \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb t\u00eb hakmerresh duke l\u00ebnduar, as t\u2019i b\u00ebsh keq tjetrit, sado t\u00eb t\u00eb ket\u00eb munduar.<\/p>\n<p>&#8211; I ndershmi mbetet gjithmon\u00eb f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Leht\u00eb mund t\u00eb falim nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb ka frik\u00eb nga err\u00ebsira. Tragjedia e v\u00ebrtet\u00eb e jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb kur njer\u00ebzit kan\u00eb frik\u00eb nga drita.<\/p>\n<p>&#8211; Mos harro se asgj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e q\u00ebndrueshme n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet njer\u00ebzore; prandaj shmang ngaz\u00ebllimin e pavend q\u00eb vjen nga begatia, ose breng\u00ebn e pavend q\u00eb vjen nga mjerimi.<\/p>\n<p>&#8211; Ora e ndarjes arriti, secili nga ne duhet t\u00eb ndjek\u00eb udh\u00ebn e vet \u2013 un\u00eb duhet t\u00eb vdes, kurse ju duhet t\u00eb jetoni. Vet\u00ebm Zoti e di cila nga k\u00ebto udh\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cR\u00ebnia nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshtim. D\u00ebshtimi vjen kur q\u00ebndroni aty ku keni r\u00ebn\u00eb\u201d, k\u00ebshtu ka th\u00ebn\u00eb Sokrati, nj\u00eb nga filozof\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur, i cili konsiderohet themelues i filozofis\u00eb per\u00ebndimore. Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Arsim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb (UNESCO) e shpalli dat\u00ebn e sotme (16.11.23) \u201cDit\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb Filozofis\u00eb\u201d, dit\u00eb kjo e cila&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":69429,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-69428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-2","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69428"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69431,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69428\/revisions\/69431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiokfor.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}